5. CHÂU PHI VÀ KHU Vực MỈ LATINH
(Thế kì XIX-đấu thế kỉ XX)
Nếu trong thế kỉ xvm, thế giới chứng kiến sự thắng thế của chủ nghĩa tư bản đối với chế độ phong kiến thì thế kỉ XIX là thế kỉ đẩy mạnh xâm chiếm thuộc địa của các nước tư bản Âu – Mĩ.
Cũng như châu Á, các nước châu Phi và khu vực Mĩ Latinh không thoát khỏi cơn lốc xâm lược đó.
Nhân dân các dân tộc ở đây đã liên tục nổi dậy đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân, giải phóng dân tộc, tiêu biểu là phong trào ở An-giê-ri, Ai Cập, Xu-đăng, Ê-ti-ô-pi-a… (châu Phi) ; ở Ha-i-ti, Mê-hi-cô, Ác-hen-ti-na… (khu vực Mĩ Latinh).
1. Châu Phi
Châu Phi là một lục địa lớn, giàu tài nguyên thiên nhiên, là một trong những cái nôi của văn minh nhân loại.
Trước khi thực dân châu Âu xâm chiếm và phân chia châu Phi, phần lớn nhân dân ở đây đã biết dùng đồ sắt.
Nghề dệt và nghề gốm phát triển, nghề chăn nuôi và trồng trọt phổ biến.
Nhưng bắt đầu từ giữa thế kỉ XIX, cuộc sống yên ổn, tài nguyên phong phú và nền vãn hoá lâu đời của họ đã bị thực dân châu Âu xâm phạm, phá hoại, cướp bóc.
Đặc biệt vào những năm 70, 80 cửa thế kỉ XIX, sau khi hoàn thành kênh đào Xuy-ê, các nước tư bản phương Tây đua nhau xâu xé châu Phi.
Năm 1882, sau cuộc cạnh tranh quyết liệt vổi Pháp, Anh độc chiếm Ai Cập, kiểm soát kênh đào Xuy-ê. Tiếp đó, Anh chiếm Nam Phi, Tây Ni-giê-ri-a, Bờ Biển Vàng, Gam-bi-a (Tây Phi), Kê-ni-a, U-gan-đa, Xô-ma-li, Đông Xu-đăng, một phần Đông Phi.
Pháp đứng thứ hai trong việc xâm chiếm thuộc địa châu Phi (sau Anh), gồm một phần Tây Phi, miền Xích đạo châu Phi, Ma-đa-ga-xca, một phần Xô-ma-li, An-giê-ri, Tuy-ni-di, Xa-ha-ra.
Đức chiếm Ca-mơ-run, Tô-gô, Tây Nam Phi, Tan-da-ni-a.
Bỉ làm chủ phần lởn Công-gô.
Bồ Đào Nha giành được Mô-dăm-bích, Ăng-gô-la và một phần Ghi-nê.
Đến đầu thế kỉ XX, việc phân chia thuộc địa giữa các đế quốc ở châu Phi căn bản đã hoàn thành.
Chế độ cai trị hà khắc của chủ nghĩa thực dân đã làm bùng lên ngọn lửa đấu tranh giành độc lập của nhân dân châu Phi.
Ở An-giê-ri, cuộc khởi nghĩa của Áp-đen Ca-đe kéo dài từ năm 1830 đến năm 1847, thu hút đông đảo nhân dân tham gia đấu tranh. Thực dân Pháp phải mất hàng chục năm mới chinh phục được nước này.
Ở Ai Cập, năm 1879 một số trí thức và sĩ quan yêu nước đã thành lập tổ chức chính trị bí mật “Ai Cập trẻ”, đề ra những cải cách mang tính chất tư sản, do Đại tá Át-mét A-ra-bi lãnh đạo.
Các nước đế quốc phải can thiệp mạnh mới ngăn chặn được cuộc đấu tranh yêu nước của nhân dân Ai Cập (1882).
Ở Xu-đăng, ngay từ năm 1882 thực dân Anh đã vấp phải sự kháng cự mạnh mẽ của nhân dân dưới sự lãnh đạo của nhà truyền giáo trẻ Mu-ha-mét Át-mét. Năm 1898, thực dân Anh được các nước đế quốc khác giúp đỡ, bao vây Xu-đăng, gây ra một cuộc thảm sát đẫm máu ; phong trào đấu tranh ở đây thất bại.
Nổi bật trong cuộc đấu tranh của nhân dân châu Phi chống thực dân phương Tây là cuộc kháng chiến chống ngoại xâm của nhân dân Ê-ti-ô-pi-a.
Năm 1889, thực dân I-ta-li-a tiến sâu vào nội địa, đánh chiếm một số vùng ở Ê-ti-ô-pi-a, nhưng chúng đã vấp phải sự kháng cự quyết liệt của nhân dân.
Ngày 1 – 3 -1896, quân I-ta-li-a thảm bại ở A-dua.
Quân đội Ê-ti-ô-pi-a mặc dù bị tổn thất nặng, song đã bảo vệ được nền độc lập của Tổ quốc. Cùng với Ê-ti-ô-pi-a, Li-bê-ri-a là nước giữ được độc lập ở châu lục này trước sự xâm chiếm của các nước thực dân phương Tây hồi cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX.
Nhìn chung, phong trào đấu tranh chống thực dân của nhân dân châu Phi tuy diễn ra sôi nổi, thể hiện tinh thần yêu nước, nhưng do trình độ tổ chức thấp, lực lượng chênh lệch, nên bị thực dân phương Tây đàn áp.
Cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc ở châu Phi vẫn tiếp tục phát triển trong thế kỉ XX.
Hãy trình bày những cuộc đấu tranh tiêu biểu chống thực dân của nhân dân châu Phi.
5.アフリカとラテンアメリカ
（19世紀-20世紀）
19世紀に世界が封建制に対する資本主義の勝利を達成して、19世紀はヨーロッパの資本主義国であるアメリカへの植民地侵略を加速させた世紀でした。
アジアのように、アフリカ諸国とラテンアメリカはその侵略の旋風から逃れませんでした。
この地域の人々は植民地主義と国家解放で絶えず反抗してきました。
典型的にはアルジェリア、エジプト、スーダン、エチオピア(アフリカ)で、ハイチ、メキシコ、アルゼンチン…（ラテンアメリカ）です。
1.アフリカ
アフリカは広大な大陸であり、天然資源が豊富で、人類の文明の発祥地の1つです。
ヨーロッパの入植者がアフリカに侵入して分裂する前に、ここの人々のほとんどは鉄の使い方を知っていました。
織物や陶器産業が発展し、家畜や農業が盛んでした。
しかし、19世紀半ばから、彼らの平和な生活、豊かな資源、そして長年の文化は、ヨーロッパの入植者によって侵略され、破壊され、略奪されました。
特に19世紀の70年代と80年代には、スエズ運河の完成後、西洋資本主義国がアフリカを引き裂くために競争しました。
1882年、フランスとの激しい競争の後、イギリスはエジプトを独占し、スエズ運河を支配しました。
次に、英国は南アフリカ、西ナイジェリア、ガーナ、ガンビア（西アフリカ）、ケニア、ウガンダ、ソマリア、そして東アフリカの一部である東スーダンを占領しました。
フランスは、西アフリカの一部、赤道アフリカ、マダガスカル、ソマリアの一部、アルジェリア、チュニジア、サハラを含むアフリカの植民地化（英国に次ぐ）で2位です。
ドイツはカメルーン、トーゴ、南西アフリカ、タンザニアを占領しました。
ベルギーはコンゴのほとんどを所有しています。
ポルトガルはモザンビーク、アンゴラ、ギニアの一部を獲得しました。
20世紀の初めまでに、アフリカの帝国間の植民地の分割は基本的に完了しました。
植民地主義の厳しい支配は、アフリカの人々の独立闘争の炎に火をつけました。
アルジェリアでは、アブト・アルカーディルの反乱が1830年から1847年まで続き、多くの人々が闘争に参加するようになりました。
フランスの入植者がこの国を征服するのに何十年もかかりました。
エジプトでは、1879年に多くの愛国的な知識人と将校が秘密の政治組織「若いエジプト」を結成し、アフマド・オラービー大佐が率いるブルジョア改革を導入しました。
帝国主義国は、エジプト人の愛国的な闘争を防ぐために強く介入しなければなりませんでした（1882年）。
スーダンでは、早くも1882年に、イギリスの植民地主義者は、若い宣教師ムハンマド・アフマドの指導の下で人々からの強い抵抗に遭遇しました。
1898年、イギリスの植民地主義者は他の帝国主義国の助けを借りてスーダンを包囲し、血なまぐさい虐殺を引き起こした。ここでの動きは失敗しました。
西洋植民地主義に対するアフリカの人々の闘争で際立っているのは、エチオピアの人々の外国の侵略者に対する抵抗戦争です。
1889年、イタリアの入植者は内陸に移動し、エチオピアの一部の地域を占領しましたが、人々からの激しい抵抗に直面しました。
1896年3月1日、イタリア軍はアドワで敗北しました。
エチオピア軍は大きな損失を被りましたが、祖国の独立を守ることができました。
リベリアは、エチオピアとともに、19世紀後半から20世紀初頭に西洋植民地諸国が侵攻する前に、この大陸で独立を維持していた国です。
一般的に、アフリカの人々の反植民地闘争運動は活気に満ちており、愛国心を示していましたが、組織のレベルが低く、力が異なるため、西洋植民地主義者によって抑圧されました。
アフリカの国家解放のための闘争は20世紀に発展し続けました。
アフリカの人々の植民地主義に対する典型的な闘争を示してください。
コメント